De juiste dikte PIR isolatie hangt af van de gewenste Rc-waarde, bouwvoorschriften en je specifieke dakproject. Voor nieuwbouw heb je meestal 100-140mm nodig, bij renovatie vaak 80-120mm. Je berekent de dikte door de gewenste Rc-waarde te delen door de lambda-waarde van het PIR materiaal. Te dunne isolatie levert energieproblemen op, te dikke isolatie verspilt geld en kan constructieproblemen geven.
Wat bepaalt welke dikte PIR isolatie je nodig hebt?
De benodigde dikte PIR isolatie wordt bepaald door vijf belangrijke factoren die samen je isolatiestrategie vormen. De Rc-waarde eis staat centraal – dit is de minimale warmteweerstand die je dak moet behalen volgens de bouwvoorschriften. Voor nieuwbouw ligt deze meestal rond 6,0 m²K/W, voor renovatie vaak iets lager rond 4,5 m²K/W.
Je daktype speelt ook een grote rol. Bij een losliggend systeem kun je dikkere isolatie toepassen zonder veel extra constructiewerk. Bij mechanische bevestiging of lijmen ben je meer beperkt in de dikte vanwege de bevestigingsmogelijkheden en het totale gewicht.
De klimaatzone waarin je bouwt bepaalt de energieprestatiedoelstellingen. In koudere regio’s zijn de eisen strenger, wat dikkere isolatie betekent. Ook je specifieke energielabel doelstelling – of je nu een A++ of B-label nastreeft – heeft directe invloed op de benodigde isolatiedikte.
Praktisch gezien komen al deze factoren samen in één berekening: je gewenste Rc-waarde bepaalt uiteindelijk hoeveel millimeter PIR isolatie je nodig hebt voor jouw specifieke project.
Hoe bereken je de juiste PIR isolatiedikte voor jouw project?
De berekening van PIR isolatiedikte is vrij eenvoudig: dikte = Rc-waarde × lambda-waarde. PIR isolatie heeft meestal een lambda-waarde van 0,023 W/mK, wat betekent dat je voor elke gewenste Rc-waarde ongeveer 23mm dikte per eenheid nodig hebt.
Een praktisch voorbeeld: voor een Rc-waarde van 6,0 m²K/W bereken je: 6,0 × 0,023 = 0,138 meter = 138mm. Je rondt dit af naar de dichtstbijzijnde beschikbare plaatdikte, meestal 140mm.
Voor renovatieprojecten met een Rc-eis van 4,5 wordt dit: 4,5 × 0,023 = 0,104 meter = 104mm. In de praktijk kies je dan voor 100mm of 120mm platen, afhankelijk van wat beschikbaar is en of je iets ruimer wilt zitten.
Let op dat verschillende PIR merken soms licht verschillende lambda-waarden hebben. Controleer altijd de technische specificaties van het specifieke product dat je gaat gebruiken. Sommige hoogwaardige PIR isolaties hebben een lambda-waarde van 0,022 W/mK, waardoor je met iets dunnere platen kunt volstaan.
Welke diktes PIR isolatie zijn het meest gebruikt in de praktijk?
In de dagelijkse praktijk zie je bepaalde diktes PIR isolatie veel vaker terugkomen dan andere. Voor nieuwbouwprojecten zijn 120mm, 140mm en 160mm de absolute toppers. Deze diktes dekken de meeste Rc-waarde eisen af en zijn breed beschikbaar.
Bij renovaties zijn 80mm, 100mm en 120mm het meest populair. Hier speel je vaak met beperkingen qua opbouwhoogte en wil je niet te veel extra gewicht op de bestaande constructie leggen. De keuze hangt af van hoeveel ruimte je hebt en welke Rc-waarde je moet behalen.
Voor verschillende energielabels zie je duidelijke patronen. A-label projecten gebruiken meestal 140-160mm, B-label projecten vaak 100-120mm. Bij zeer ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen kom je soms uit op 180mm of zelfs 200mm, maar dat is eerder uitzondering.
Wat opvalt is dat dakdekkers graag werken met “ronde” diktes zoals 100, 120, 140mm. Deze zijn makkelijk te bestellen, goed voorradig en je kunt er gemakkelijk mee rekenen. Tussenliggende diktes zoals 110mm of 130mm worden veel minder gebruikt, ook al zouden ze technisch soms beter uitkomen.
Wat zijn de gevolgen van te dunne of te dikke PIR isolatie?
Te dunne PIR isolatie levert direct problemen op met energieprestaties en regelgeving. Je haalt de vereiste Rc-waarde niet, wat betekent dat je bouwvergunning in gevaar komt en je energielabel lager uitvalt dan gepland. Dit kan duizenden euro’s extra energiekosten per jaar betekenen.
Bouwfysisch gezien creëer je met te dunne isolatie koudebruggen en mogelijk condensatieproblemen. Het dak wordt een zwakke schakel in je gebouwschil, waardoor warmte wegvloeit en vocht problemen kunnen ontstaan. Bij controles door de gemeente of certificerende instanties kom je in de problemen.
Te dikke isolatie verspilt vooral geld in de aanschaf, maar kan ook constructieproblemen geven. Extra gewicht betekent mogelijk versterkingen aan de dakconstructie. Bij bestaande gebouwen kan te dikke isolatie leiden tot problemen met aansluitingen, dakranden en doorvoeren.
De optimale balans vind je door 10-20% ruimte aan te houden boven de minimale eis. Kies bijvoorbeeld 120mm als je 100mm nodig hebt, of 160mm als je 140mm moet hebben. Dit geeft je een veiligheidsmarge zonder onnodige kosten, en hoogwaardige PIR isolatie zoals IKO enertherm biedt door zijn lagere dichtheid betere mechanische eigenschappen dan grover schuim. Voor complexe projecten kun je altijd hulp bij afschotberekening inschakelen voor maatwerk advies.